Rehberlik (PDR) Uzmanı ve Aile Danışmanı Davut Bayazıt, öğrencilerin başarılarını olumsuz yönde etkileyen Aşil Sendromu olarak bilinen gizli başarısızlık duygusunun öğrenci başarısını olumsuz yönde etkilediğini dile getirdi.
Rehberlik
Uzmanı Bayazıt, "Pek fazla bilinmeyen bu kavram şu şekilde
açıklanabilir; gizli başarısızlık korkusu yaşayan insanlar, başkalarınca çok
yetkin ve başarılı bulunan insanlardır ama bunlar kendilerine başkaları kadar
güven duymazlar, kendilerini başkalarının gördüğünden daha zayıf hissederler.
Bunun için daha çok çalışıp, daha çok enerji harcarlar, bu nedenledir ki
gerginlik yaşarlar. Bu
duruma Aşil Sendromu dense de psikoloji alanında kullanılan teknik terim "sözde
yetkinlik" tir.
Sözde yetkinlik, belli bir alanda kişinin kendi
hakkındaki düşük değerlendirmesi ile başkalarının onun hakkındaki yüksek
fikirleri arasındaki büyük farkı ifade eder. Yani bu kişiler kendilerini
başkalarının gözünden görürüler. Bunun sonunda da kendileri hakkında akılcı
olmayan düşünceleri vardır. Zihin okumacılık yapma da bu kişilerin
özelliklerinden biridir. Gerçekte başarılı olan bu insanlar, kendilerinin
başkaları tarafından başarısız bulunacağından korkarlar. Gizli başarısızlık korkusu
yaşayan bu insanlar, başarıya ulaşırken kendilerini çok yorarlar. Bu nedenle
başarma duygusunun verdiği hazzı yaşayamazlar. Çünkü onlar kendilerini çoğu kez
başarılı görmezler. Çok iyi performans gösterdikleri bir işte bile kendilerini
başarısız görüp daha iyisini yapabileceklerini düşünüp yaptıklarını yeterli
görmeyebilirler." diye açıkladı.
Bayazıt, "Aşil sendromunun ortaya çıkmasının başlıca
sebepleri; ebeveyn tutumları, öğretmenlerin davranışları, toplumsal etkenler
olarak sıralanabilir. Ebeveynlerin çocuklara karşı takındığı bazı tutumlar bu
sendroma yol açabilir. Ebeveynlerin "sen çok başarılı birisi olacaksın", "Sen
mükemmel olmalısın.", "Sınıfın en başarılı öğrencisi sen olmalısın
" gibi
sözler çocukta gizli başarısızlık korkusunun oluşmasına sebep olabilmektedir.
Bununla birlikte ebeveynlerin çocuklarına karşı alaycı konuşmaları da bir
risktir. "Sen mi sınavdan 100 alacaksın? ", "Sen, Doktor olacaksın öyle mi?"
gibi cümleler de riskli cümlelerdir." dedi.
Bazı öğretmenlerin öğrencilerinden bazılarının çok çalışsalar dahi başarılı olmayacağını düşündüklerini bu durum öğrenciye yansıdığında öğrencide gizli başarısızlık korkusu oluşabileceğini, bunun da öğrenci başarısını olumsuz yönde etkileyeceğini dile getiren Bayazıt, öğrencilerin özgüvenini kırmadan öğrencilere ailelerin ve öğretmenlerinin destek olmaları gerektiğini vurguladı. Kaynak : -Petruska Clarkson, Çev. Semra Kunt, `Aşil Sendromu` HYB Yayıncılık, 1999, Ankara (HABER MERKEZİ)
