Türk Muhayyilesinde İki ağaç

Yahya Kemal derki: İki ağaç, Türk muhayyilesinde ve hayatında izini bırakmıştır: Servi ve Çınar. Geniş pençe pençe yaprakları, munis dev gövdeleriyle onlar insana sefer meşveretlerinde kumandalara yol gösteren, akıl öğreten serhat gazilerini hatırlatırlar. Gerçeği de budur ki her çınarda bir dede edası vardır. Onlar toprağımızın hakiki gururudur, belki dedelerimiz o heybetli vakarı, o dağ sükûnetini onlardan öğrendiler. Onun için Yahya Kemal"in Itrî"yi eski çınarların mektebinden yetiştirmesini çok iyi anlıyoruz.

O dehâ öyle toplamış ki bizi

Yedi yüzyıl süren hikayemizi

Dinlemiş ihtiyar çınarlardan…

Ya şimdi, ya şimdilerde yurdumuz ne halde? Dere boyunca sallanan söğüt ağaçları, derenin içli dışlı akışları, tatlı tatlı esen rüzgarları, çiçekleri, ağaçları, ormanları, kuşları, Allah"ın lütfettiği güzel yaratıkları neredeler şimdi?

Kızgın güneşin altında bir ağaç gölgesinin zor bulunduğu Anadolu. Akşama kadar ekin tarlasında beyni kaynayan, serin bir söğüt gölgesi dahi bulamayan, testisindeki su ısındığı için bir bardak soğuk suya hasret giden Anadolu köylüsü. Kızgın kumlar üzerinde ayakları çatlayan, elleri patlayan, yüzleri yanan, bir ağaç gölgesini arzulayan, insanlar diyarı Anadolu.

Beton yığınlar, beton binalar, ziftten yapılmış asfalt caddeler, kaldırımlar, sereserpe sallanan söğüt dalları yerine sûnî ağaçlar ve çiçekler insanı da ister istemez soğuk, sert ve vurdumduymaz yapıyor. Dolayısıyla da davranış bozukluğu, söyleyiş farklılığı dolu insanlar gün geçtikçe de çoğalıyor. Hep yeşilsiz, ağaçsız, susuz, gölgesiz, bahçesiz bir ortamın yetiştirdiği nesil işte bu. İhmal ettiğimiz çevremiz, her güzel şeyimizi; tevazu, terbiye, incelik ve sanat yeteneğimiz gibi milli hasletlerimizi de gün geçtikçe kaybediyoruz. Halbu ki atalarımızın ağaçla ilgili ebedileştirdikleri ibretli sözleri dilden dile, nesilden nesile bir kitabi söz olarak sürüp gelmiştir. Bize düşen bu ata sözlerini yaşama geçirmek, onlardan ders almak ve gelecek nesillere cennet gibi bir vatan bırakmaktır. İşte o atasözlerinden bazıları:

•Yaş ağaca balta vuran el onmaz.

•Ağaca balta vurmuşlar, sapı bendendir, demiş.

•Yaş (ağaç) kesen, baş keser.

•Çam sakızı çoban armağanı.

•Meşe gölgesi, paşa gölgesi.

•Söğüt gölgesi, yiğit gölgesi.

•Ardıçtan odun olmaz, beslemeden kadın olmaz.

•Çam ağacından ağıl olmaz, el çocuğundan oğul olmaz.

•Ağacı çok olan yerde kıtlık olmaz.

•Bağa bak üzüm olsun, yemeğe yüzün olsun.

•Ardıç gölgesi kardeş gölgesi, söğüt gölgesi yiğit gölgesi.

•Meyvasız ağaç olur amma gölgesiz olmaz.

•Ağacı çok olan köyün mezarı az olur.

• Ağaç yaş (genç) iken eğilir.

•Meyvalı ağaca taş atan çok olur.

•Kart ağacın eğilmesi güç olur.

•Ağaç ucuna yel değer, güzel kişiye söz değer.

•Ağacın yapraklısı iyi meyva verir.

•Ağaç, yaprağı ile güzeldir.

•Bir ağaçta gül de biter, diken de.

•Bir ağaç dikmek, bir yıllık ibadete bedeldir.

•Dut yaprak açtı soyun, döktü giyin.

•Kara dut yaprağı açtı yaz, döktü güz.

•Eski çamlar bardak oldu.

•Her uzun ağaç kavak değildir.

•Meyva ağacından uzak düşmez.

•Ağacın kurdu içinde olur.

•Ulu (kaba) ağacın gürültüsü dal ile olur.

•Ağaca çıkan keçinin dala bakan oğlağı olur.

•Ağacı kurt, insanı dert yer.

•Ağaç yaprağı (dalı) ile gürler.

•Her ağaç kökünden çürür.


M. KEMAL ATİK

24.04.2013 00:00:00


BAŞKAN AKPINAR: “12 ŞUBAT RUHU, ASRIN FELAKETİNDE YENİDEN DİRİLDİ”

Kahramanmaraş Hızlı Tren Ağına Entegre Ediliyor

KMTSO Başkanı Buluntu’dan 12 Şubat Mesajı

"Kurtuluş Ruhu" 106. Yılında

KSÜ’de Deprem Şehitleri İçin Mevlid-i Şerif Programı ve Anma Töreni Düzenlendi

Kahramanmaraş’ta CHP TBMM Grup Toplantısı Yapıldı

Türkoğlu’nda kar seferberliği vatandaştan tam not aldı

Görgel: “Tarihi Kapalı Çarşı’mızın Restorasyonu Tamamlanıyor”

Kırmızı Yelekliler Derneği'nden Kahramanmaraş ziyareti

AKOM’dan Yağmur ve Kar Uyarısı

Ülkü Ocakları'ndan Anlamlı Destek

Başkan Gül'den YENAD'a Ziyaret

Başkan Çetinkaya’dan Gazetecilere Anlamlı Buluşma

KMTSO Başkanı Buluntu’dan 2025 yılı değerlendirmesi

Zuhal Karakoç’un 2025 Performansı

KSÜ Rektörlüğüne Prof. Dr. Mahmut AK Atandı

Başkan Muzaffer Çil, yeniden adaylığını açıkladı