Hangi hastalıklar yüksek tansiyona sıklıkla eşlik eder?
Bu hastalıkların başlıcaları
diabetes mellitus (şeker hastalığı), dislipidemi [ kan yağlarından total
kolesterol, LDL (düşük dansiteli lipoprotein) kolesterol ve trigliserid
düzeylerinden bir ya da bir kaçının artması ve/ veya HDL (yüksek dansiteli
lipoprotein) kolesterol düzeyinin azalması durumu] ve obezite (şişmanlık)"dir.
Bu hastalıkların bir ya da birkaçı yüksek tansiyonla bir araya geldiğinde kan
damarlarında ateroskleroz (sertleşme) ve kalp hastalıkları oluşumu
kolaylaşmaktadır. Buna bir de sigara ve alkol kullanımı, sağlıksız beslenme ve
hareketsiz yaşam tarzı eklenirse kalp hastalığı riski çok artmaktadır.
Hangi belirtiler yüksek tansiyonu akla getirmelidir?
Hipertansiyon hiçbir belirti
vermeden sadece tesadüfen ölçülen kan basıncı değerinin yüksek bulunması ile
ortaya konulabilir. Bununla birlikte en sık belirtiler enseden alın bölgesine
doğru yayılan baş ağrısı, baş dönmesi, kulak uğultusu, kulak çınlaması, burun
kanaması, çarpıntı, terleme ve sık idrara çıkmadır.
Yüksek tansiyon saptanan
hastalarda ilaç tedavisi dışında nelere dikkat edilmelidir?
Yüksek tansiyon saptanan
hastalarda ilaç tedavisi dışında yapılması gerekenler; kilo kontrolünün
sağlanması; özellikle şişman kişilerde kilo verilmesinin teşvik edilmesi,
hareketli bir yaşam tarzının benimsenmesi; olanak varsa günlük yarım saatlik
tempolu yürüyüşlerin yapılması, tuz alımının azaltılması; günlük tuz alımının
Yüksek tansiyon saptanan hastalarda ilaç tedavisinde
nelere dikkat edilmelidir?
Günümüzde ülkemizde kullanımda
olan pek çok yüksek tansiyon ilacı bulunmaktadır. Hepsi farklı mekanizmalarla
kan basıncını kontrol ederler. Bunlardan en uygun olan bir ya da birkaç tanesi
hekim tarafından hastanın yaşı, cinsiyeti, yüksek tansiyonunun nedeni, tansiyon
değerleri ve yandaş hastalıkları göz önüne alınarak hastaya reçete edilir.
Hangi saatlerde alınması gerektiği, başka ilaçlar kullanıyorsa bunlarla
birlikte tansiyon ilacını nasıl kullanacağı hastaya anlatılır. Hipertansiyon
kronik yani süregen bir hastalık olduğu için hayat boyu belirli aralıklarla
hekim gözetimi ve ömür boyu tedavi gerektirir. Bu nedenle hekimin yönlendirmesi
ve hastanın uyumu daha başarılı bir tedavi için şarttır.
Kan basıncını düşüren ilaçların yan etkileri var mıdır?
Kan basıncını düşüren
ilaçların da yan etkileri vardır. Ancak bu yan etkiler ilacı kullananların
tümünde görülmez. Bir ilaç grubunda yan etki görüldüğünde bir diğer grup ilaçla
değiştirilebilir, yan etki doza bağımlı ise ilacın dozu azaltılarak başka bir
ilaçla birlikte kullanmanız önerilebilir. Herhangi bir yan etki görüldüğünde
bir sonraki dozu almadan veya ilacı tamamen bırakmaya karar vermeden mutlaka
hekiminize sormalısınız
İlaç tedavisine bir kez
başlandığında, ömür boyu devam etmek gerekir mi?
Çoğunlukla böyle bir durum söz
konusu ise de hafif hipertansiyonu olan hastalarda bir takım genel önlemlere
dikkat etmek koşuluyla (beslenme, zayıflama, düzenli egzersiz gibi) hekiminizin
kararı doğrultusunda ilaç tedavisine bir süre ara vererek kan basıncı
değerlerini izlemek ve normal değerler saptanırsa ilaç kullanmamak söz konusu
olabilir.
Kan basıncı ölçülürken nelere dikkat edilmelidir?
Kan basıncı ölçülecek olan
kişi en az 10 dakika sakin bir ortamda dinlenmiş olmalıdır. Son yarım saat
içinde çay, kahve ve sigara içmemiş olmalıdır. Kan basıncı her iki koldan
ölçülmelidir. Her iki koldan da en az ikişer dakika ara ile ikişer ölçüm alınıp
ortalama değer hesaplanmalıdır. Yüksek olan tarafın değeri dikkate alınmalıdır.
Ölçüm sırasında kolu sıkan giysiler gevşetilmelidir. Kol alttan desteklenerek
kalp hizasında tutulmalıdır. Kan basıncı bu konuda eğitilmiş bir kişi
tarafından tekniğine uygun olarak ölçülürse sonuçları çok daha güvenilir
olacaktır.
Hipertansiyon konusundaki
yanlışlarımız nelerdir?
*Şikayeti bulunmayan bir
kişinin kan basıncı değerlerindeki yükseklikleri önemsememesi
*Hipertansiyonu bilinen bir
kişinin düzenli hekim takibine gitmemesi, düzenli ilaç kullanımını çeşitli
nedenlerle aksatması ya da bırakması
*İlaçların uzun vadede
kendisine zarar vereceğini düşünerek ve ilaç kesildiğinde olabilecek
olumsuzlukları gözardı ederek ilacını bırakması
*Başka bir hipertansiyon
hastasının ilacını kendisine de iyi geleceğini düşünerek hekime danışmadan
alması
*İlaç tedavisi dışında
hipertansiyon kontrolünde ve tedavisinde çok önemli olan sigara ve alkolün
bırakılması, hareketli yaşam tarzının benimsenmesi, kilo verilmesi, sağlıklı
beslenme ve tuz kısıtlaması gibi faktörlerin ihmal edilmesi
*Hipertansiyonu kontrol etmek
için bilimsel kanıtı bulunmayan çeşitli tedavilerin (örneğin bazı bitkiler)
denenmesi
İlaç tedavisine bir kez
başlandığında, ömür boyu devam etmek gerekir mi? Çoğunlukla böyle bir durum söz
konusu ise de hafif hipertansiyonu olan hastalarda bir takım genel önlemlere
dikkat etmek koşuluyla (beslenme, zayıflama, düzenli egzersiz gibi) hekiminizin
kararı doğrultusunda ilaç tedavisine bir süre ara vererek kan basıncı değerlerini
izlemek ve normal değerler saptanırsa ilaç kullanmamak söz konusu olabilir.
Kan basıncı ölçülürken nelere
dikkat edilmelidir?
Kan basıncı ölçülecek olan
kişi en az 10 dakika sakin bir ortamda dinlenmiş olmalıdır. Son yarım saat
içinde çay, kahve ve sigara içmemiş olmalıdır. Kan basıncı her iki koldan
ölçülmelidir. Her iki koldan da en az ikişer dakika ara ile ikişer ölçüm alınıp
ortalama değer hesaplanmalıdır. Yüksek olan tarafın değeri dikkate alınmalıdır.
Ölçüm sırasında kolu sıkan giysiler gevşetilmelidir. Kol alttan desteklenerek
kalp hizasında tutulmalıdır. Kan basıncı bu konuda eğitilmiş bir kişi
tarafından tekniğine uygun olarak ölçülürse sonuçları çok daha güvenilir
olacaktır.
Hipertansiyon konusundaki
yanlışlarımız nelerdir?
*Şikayeti bulunmayan bir
kişinin kan basıncı değerlerindeki yükseklikleri önemsememesi
*Hipertansiyonu bilinen bir
kişinin düzenli hekim takibine gitmemesi, düzenli ilaç kullanımını çeşitli
nedenlerle aksatması ya da bırakması
*İlaçların uzun vadede
kendisine zarar vereceğini düşünerek ve ilaç kesildiğinde olabilecek
olumsuzlukları gözardı ederek ilacını bırakması
*Başka bir hipertansiyon
hastasının ilacını kendisine de iyi geleceğini düşünerek hekime danışmadan
alması
*İlaç tedavisi dışında
hipertansiyon kontrolünde ve tedavisinde çok önemli olan sigara ve alkolün
bırakılması, hareketli yaşam tarzının benimsenmesi, kilo verilmesi, sağlıklı
beslenme ve tuz kısıtlaması gibi faktörlerin ihmal edilmesi
*Hipertansiyonu kontrol etmek
için bilimsel kanıtı bulunmayan çeşitli tedavilerin (örneğin bazı bitkiler)
denenmesi