Toplum, fertlerden inkişaf eder (gelişir), bozulan bir toplumda kişiler düzelmeden toplum tekrar düzelmez, sosyal ve ahlâkî yapısı bozulan bireyleri toplum yani birlikte hareket eden insanlar yaptırıma dayalı tutum ve davranışları ile doğru çizgide tutarlar, toplum otokontrol görevini yapmaz ya da yapamaz duruma düştüğünde, değerlere bağlılığı zayıfladığında veya değerleri yok olduğunda bireylerin toplumla olan bağları zayıflar, tedbir alınmadığında gücünü kaybeden toplum dağılmaya başlar, Allah korusun gerisini düşünmek bile istemiyorum! .
Toplumu güçlü kılan güzel ahlâk ve ilimdir. Ahlâkın bozulduğu yerde, kısa zamanda çürüme başlar, çürümenin olduğu yerde bütün değerler zarar görür, ilmin terk edildiği zaman ve yerlerde değerler de yok olmaya başlar! Böyle bir toplum cahil bir toplumdur, cehalet ise her belanın hatta daha kötüsü yok oluşun sebebidir.
Yaşadığımız şu zamanda cahiliye dönemi adetlerine yöneliş her geçen günde artmaktadır. Cahiliye dönemi, gerçeklere sırt çevirmek, toplum düzenini bozan; gasp, soygun, cinayet, fuhuş, aldatma, çalıp çırpma, yalan, kişilerin aklına estiği gibi yaşamaları, devlet malının gasp edilmesi, övünme, kibir, gibi huzursuzluk sebebi işlerin yapıldığı, kısacası kuralsızlığın yaşandığı dönem demektir. Bir toplumda bunlar yaşandığı zaman ve bunların bilindiği halde yapanlara göz yumulduğu, ses çıkarılmadığı, herhangi bir yaptırım uygulanmadığı zaman, sosyal felaketler peş peşe geliyor demektir. Çok ciddi görevlerin içinde olan en alt kademedekilerin bile yaptığı işi siper edinerek kirli işlere bulaşmaları kokuşmuşluğun nerelere ulaştığının göstergesidir.
Hastalığı gizlemek şifa getirmez, gizlemek gizli gizli öldürür, bir salgın hastalık gibi, zehir gibi kılcaldamarlara kadar yani çocuklara, alt kademelerdekilere kadar sızan bir ahlâk sorunu var ortada. Bunlar, kuralları olan, değerleri olan toplumda yaşanabilecek durumlar değildir.
Ahlâkı kurtaramayanlar toplumu kurtaramazlar hatta kendi çocuklarını bile kurtaramazlar, kendilerini bile kurtaramazlar, bu yüzdendir ki;
İlim ve ahlâk bir toplumun asla vazgeçmeyeceği değerlerdir, vazgeçen kendini imhanın yolunu açar, Allah korusun!
Yüce Allah uyarıyor;
“Sakın cahillerden olma!”
